شيخ محمد امامى خونسارى
30
فلسفه و اسرار حج (فارسى)
به كُنه معنى و اثراتى كه بر آن مترتب است راه نمىيابد و طبيعت به آن انس ندارند ، پذيرفتن آن نيست مگر به جهت صدور فرمان و قصد امتثال آن از حيث اينكه فرمان و دستور است و اطاعت آن واجب است ، و انجام اين قبيل عبادات كه در تزكيه نفوس ، و برگرداندن آنها از مقتضيات طبع و بدى و ستم ، و مايل گشتن نفوس به خداوند متعال ، و آراسته شدن به اخلاق حضرتش تأثير كامل دارد ، شايسته است كه برترين انواع عبادت باشد . راز اين مطلب آن است كه روح هر عبادتى بلكه مىتوان گفت حقيقت آن همان نيت است ، و پيش از اين دانستى كه مقصود از تشريع عبادات اثرى است كه از انجام آنها به روان مىرسد ، از قبيل قطع علائق دنيوى و صفا و تجرد نفس و متخلق شدن به صفات پاك ملكوتى ، و افعال و كردارهاى ظاهر عضوى و جوارحى مقصود بالعرضاند و براى پيدايش آن صفات است ، و روشن است كه حصول اين اثر به نحو كمال و حقيقت حاصل نمىگردد مگر به تصحيح نيت و انجام آن براى خداوند سبحان بدون آلودگى به هدفهاى دنيوى ، بلكه حصول اثر در حقيقت از همان خلوص نيت است اگر چه پيدايش آن بسته به عمل است و بدين جهت است كه عمل ، عبادت و طاعت خداوند سبحان شمرده نمىشود ، مگر در صورتى كه از آن عمل تقرب به خداوند و رسيدن به خانهء آخرت و فرمانبردارى و امتثال امر خداى تعالى اراده شود ؛ و نشان بندگى و درجهء فرمانبردارى نسبت به حضرت پروردگار ظاهر نمىشود مگر